Dodatek specjalny o Dow Jonesie cz.3. W dzisiejszym dodatku zaprezentuję jedną z najbardziej znanych formacji odwrócenia trendu, która w ujęciu miesięcznym prawdopodobnie kończy się tworzyć na rynku amerykańskim. Jest to formacja „głowy z ramionami” (head&shoulders). Ogólnie charakterystyka tej formacji jest taka, że po mocnym trendzie rynek, przed dokonaniem zmiany kierunku ze wzrostowego na spadkowy (w tym przypadku), potrzebuje trzech podejść do szczytu. Zwykle drugie podejście jest najmocniejsze, przez co dwa okalające go wyglądają jak ramiona, a to środkowe przypomina wystającą ponad nie głowę. Ważną wskazówką dla tworzenia się formacji głowy z ramionami jest wolumen ujawniający się w ramach trzeciego podejścia do szczytu, czyli wolumen przy formowaniu się prawego ramienia, kończącego całą formację. Ma ten wolumen być malejący, co świadczy – zgodnie z teorią – o słabnącej sile rynku, pomimo widocznych gołym okiem wzrostów. Po tym wstępie proszę spojrzeć na załączony wykres (DJIA-MN-H&S). Sprawdźmy, czy charakterystyki opisujące tę formację zostały na nim spełnione. Po pierwsze pojawia się ona po mocnym trendzie, którego siłę w cenie i w czasie prezentowałem tydzień temu. Po drugie – trzy podejścia: szczyt hossy internetowej z 2000 roku może być lewym ramieniem, szczyt hossy nieruchomości z 2007 roku mógłby być głową, natomiast to, co dzieje się od dna z marca 2009 roku do teraz nosi znamiona prawego ramienia. Nie dość, ze rynek dość szybko wrócił w rejon oporu na potencjalnym lewym ramieniu i głowie, to obroty w trakcie tego ruchu maleją. Na dodatek, jeśli spojrzeć na kanał (na wykresie trzy czerwone linie), to aktualnie znajdujemy się dokładnie pod jego górnym ograniczeniem. Jeśli to rzeczywiście jest formacja głowy z ramionami, oznacza to, że w krótkiej perspektywie Dow Jones powinien zacząć spadać, a trend wzrostowy trwający na tym rynku przez ostatnie osiemdziesiąt lat staje pod wielkim znakiem zapytania. Czy tak się stanie? Przekonamy się już niebawem.
Na koniec kilka uwag: formalnie formacja głowy z ramionami daje sygnał sprzedaży po załamaniu tzw. „linii szyi” (neckline), czyli dopiero spadki poniżej dna z marca 2009 roku są rzeczywistym jej potwierdzeniem; ogólnie koncepcję tej formacji w kontekście aktualnej pozycji Dow Jonesa zaczerpnąłem z publikacji Roberta Prechtera, która ukazała się około rok temu (w moim przekonaniu, dzięki wiedzy płynącej z astrologii finansowej nabiera ona teraz sensu); zatem nadszedł już czas, by w następnym dodatku specjalnym przedstawić astrologiczne argumenty uprawdopodabniające prezentowane tutaj obserwacje techniczne (czyli c.d.n.).